Zygmunt Miłoszewski: W kryminale jest za ciasno

Zacytuję fragment recenzji: „»Bezcenny« to Pan Samochodzik dla dorosłych”. To dla ciebie komplement?

Zdawałem sobie sprawę, że pisząc powieść, której fabuła kręci się wokół poszukiwania zaginionych dzieł sztuki i której jednym z głównych bohaterów jest urzędniczka administracji rządowej, nie ucieknę od porównań z Nienackim. Na początku się tego bałem, ale potem stwierdziłem, że wzięcie się za bary z pamięcią czytelników jest fajne. Dla innego bohatera, marszanda, szukałem wyrazistej fury. Uznałem, że w polskiej powieści o poszukiwaniu dzieł sztuki marszand musi jeździć ferrari. Zacząłem przeglądać pisma motoryzacyjne, strony kolekcjonerskie i byłem załamany, bo wszędzie natrafiałem na to samo – banalne, sportowe auta. Wreszcie znalazłem informację o sułtanie Brunei, który w latach 50. wysłał do fabryki czek na milion dolarów z zamówieniem na ferrari, w którym mógłby się pomieścić z rodziną. Producenci zaprojektowali dla niego limitowaną serię samochodów w wersjach kabriolet, sedan oraz kombi. Pomyślałem, że ta fura jest na tyle egzotyczna, że może nią jeździć mój bohater. To taki prywatny hołd dla „Pana Samochodzika”.

Odnosisz sukcesy jako autor kryminałów, a twoja najnowsza powieść to thriller sensacyjny. Napisałeś „Bezcennego”, żeby sprawdzić, czy równie dobrze dasz sobie radę w innej konwencji?

Impuls do pisania był czysto osobisty. Miałem problem z tym, że buduję karierę na pisaniu o tym, czym się brzydzę i czym gardzę: o zbrodniach, mordercach, złych emocjach. Czułem opór na myśl o tym, że siądę do pisania o prokuratorze Szackim i znów zacznę od trupa. Poza tym od zawsze lubiłem w literaturze rozmach. Nie podniecają mnie kameralne opowieści o dwóch osobach, które siedzą w mieszkaniu i rozmawiają o problemach emocjonalnych. Współczesny kryminał jest gatunkiem dość ciasnym, traktuje o bohaterze, który w ściśle określonej przestrzeni rozwiązuje zagadkę morderstwa. A ja chciałem stworzyć książkę z wieloma bohaterami, dziejącą się w różnych miejscach, pełną gwałtownych zwrotów akcji, w której nic nie jest takie, na jakie wygląda. Chciałem spróbować, czy da się napisać prawdziwy thriller z Polską w tle.