Czy byliście już w Bilbao? – w środowisku architektów pytanie to stało się w pewnym momencie mantrą. Czy widzieliście to światło? Czy zobaczyliście przyszłość? – pytał dwie dekady temu „The New York Times Magazine”. „Dwadzieścia lat później ta przyszłość nadeszła”, pisze dziś Tom Dyckhoff. I jest daleki od zachwytu.
Publikację książki Dyckhoffa sygnalizuję, by zwrócić uwagę na szersze zjawisko. W ostatnich latach sporo się w Polsce pisze i wydaje książek o architekturze. Nie są to jednak pozycje dla fachowców. Wręcz przeciwnie. To opowieści o miastach, w których żyjemy. O budynkach i ludziach je zamieszkujących. O placach i drogach. Ale także o tym, co kryje się głębiej. O stosunkach własności i stosunkach władzy, z których bezpośrednio wynikają spory o to, do kogo miasto należy i w którym kierunku będzie się rozwijać. Tak rozumiane książki architektoniczne są czymś więcej, niż się wydają. To pełnoprawna literatura faktu, próbująca opisać kapitalizm, którego jesteśmy częścią. Czy nam się to podoba, czy nie.
Takich książek jest coraz więcej. Od historycznych opowieści o ambicjach przemiany świata, jakie stawiali przed sobą awangardowi twórcy pierwszej połowy XX w.: Le Corbusier w Europie, Frank Lloyd Wright w Stanach Zjednoczonych, Ernst May w Niemczech i Rosji Radzieckiej. Ale też nasi Lachert z Szanajcą czy Hansenowie. Nie chodzi jednak tylko o starych mistrzów. Być może najbardziej znaną i udaną próbą opisywania architektury jako zjawiska społecznego są kolejne prace Filipa Springera: opowieści o ekonomiczno-przestrzennej zagładzie Polski średnich miast albo analiza fenomenu bloku mieszkalnego. Do tego dochodzi wysyp tekstów związanych z chaosem urbanistycznym. Zwłaszcza panującym w największej polskiej metropolii – Warszawie.
Załóż konto lub zaloguj się
i zyskaj dostęp na 14 dni za darmo.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.