Darwin celebryta i uciekinier Nabokov. Nowości książkowe

PROZA

„Piękna dziewczyna, tyle że… świnia” – charakteryzuje w lapidarnych słowach jedną z postaci narrator powieści Sabiny Czupryńskiej. Mówiąc szczerze, o żadnej z bohaterek „Zawirowania” wiele dobrego powiedzieć się nie da. Nie o to nawet chodzi, że trzydziestoparolatki Augusta i Mila są do bólu przewidywalnymi produktami współczesności, a zarazem bezbronnymi jej ofiarami. Jedna wklepywanie przeciwzmarszczkowych kremów i nakładanie kosmetyków najdroższych marek traktuje jak najświętszy rytuał; druga kultywuje „emocjonalny ekstremizm”, nie uznaje hamulców, gdy idzie o zaspokajanie zachcianek, zwłaszcza tych erotycznych. Rzecz w tym, że obu postaciom brak pełnokrwistości. Najciekawiej w tym gronie wypada chyba mężczyzna – psychiatra, który leczy pacjentów z bezsenności, ale nie jest w stanie wyleczyć z niej samego siebie. Bohaterowie w ciągłym splątaniu poszukują antidotów na poczucie pustki – alkoholu, antydepresantów, przygodnego seksu. Ale przecież to wszystko już było. Podobne historie czytaliśmy niejednokrotnie w najróżniejszych wariantach. Wyelegantowana bizneswoman, która w torebce trzyma poręczną buteleczkę alkoholu, u Czupryńskiej wypada sztampowo i niewiarygodnie na tle alkoholiczek wykreowanych w „Nocnych zwierzętach” Patrycji Pustkowiak czy „Najgorszym człowieku na świecie” Małgorzaty Halber. Najmocniejszą bronią Sabiny Czupryńskiej miał być oryginalny język: zaczepny, skłonny do zaskakujących gier, uciekający w stronę kalamburu. Ale i wyrazistość języka od czasu do czasu zwodzi na manowce. „Jadła, popijając zimną kawą. Czisburger puchł jej w ustach. Seropodobny plaster przylepiał się do podniebienia, a masa pseudomięsna chrzęściła, ocierając się o papierową sałatę. Bułka zapychała dech w piersiach” – czytam i myślę sobie: za deser podziękuję.

Malwina Wapińska