Była profesorem Instytutu Badań Literackich PAN, jako nauczyciel akademicki była też związana z Uniwersytetem Gdańskim i Uniwersytetem Warszawskim. Zasłynęła jako znawczyni literatury romantycznej. W latach 70. była jedną z założycielek niezależnego Towarzystwa Kursów Naukowych.

Otwarcie mówiła o swojej orientacji homoseksualnej, stając się ważną postacią dla środowisk feministycznych i LGBT.

Najważniejsze z jej książek to: "Zygmunt Krasiński, debiut i dojrzałość" (1962), "Romantyzm, rewolucja, marksizm. Colloquia gdańskie” (1971), „Gorączka romantyczna” (1975), „Życie pośmiertne Konrada Wallenroda” (1990), „Kobiety i duch inności” (1995), „Płacz generała. Eseje o wojnie” (1998), „Wampir: biografia symboliczna” (2002), „Niesamowita Słowiańszczyzna: fantazmaty literatury” (2006), „Bohater, spisek, śmierć: wykłady żydowskie” (2009).

Maria Janion zmarła 23 sierpnia 2020. Wiadomość o jej śmierci podał serwis OKO.press.